Jan Gajda (ur. 4 lipca 1827 w Ciasnej, zm. 8 października 1911 w ŻorachMaurin-Białostocka J. i in., 1975: Słownik artystów polskich i obcych w Polsce działających, tom II. Zakład Narodowy im. Ossolińskich. Polska Akademia Nauk, Instytut Sztuki, str. 266) – polski działacz społeczny, poeta, miłośnik literatury polskiej, malarz i rzeźbiarz.
Będąc dzieckiem stracił rodziców i wychowywał się u krewnego, nauczyciela w Kochanowicach. Pierwsze nauki zdobywał uczęszczając do szkoły elementarnej w Lubecku koło Lublińca. Kolejny etap jego edukacji miał miejsce w Kluczborku, gdzie był przyuczany do zawodu malarza pokojowego. Później udał się do pracy we Wrocławiu. W 1847 roku powrócił w rodzinne strony, zamieszkał w LubszyMaurin-Białostocka J. i in. 1975, s. 266, gdzie rok później założył pierwszy Klub Niedzielny, a przy nim bibliotekę z czytelnią i scenę amatorską oraz pierwszą Chłopską Kasę Pożyczkową. W 1850 przeniósł się do LublińcaMaurin-Białostocka J. i in. 1975, s. 266. Przez krótki okres mieszkał w Królewskiej Hucie (dzisiejszy Chorzów). Od 1862 mieszkał w ŻorachMaurin-Białostocka J. i in. 1975, s. 266.