Próżniomierz, wakuometr – przyrząd do mierzenia ciśnień poniżej ciśnienia atmosferycznego.
Każdy typ próżniomierza działa w określonym zakresie ciśnień. Stosuje się podział próżniomierzy na dwie kategorie: próżniomierze do niskiej próżni oraz próżniomierze do wysokiej próżni, wśród których wydziela się próżniomierze do ultrawysokiej próżni.
Typy próżniomierzy jonizacyjny lepkościowy termomolekularny cieplnoprzewodnościowy termoelektryczny alfatronowy jarzeniowy bimetaliczny kompresyjny magnetyczny
Zasada działania Próżniomierz jonizacyjny służy do pomiaru próżni w zakresie od ok. 10−3 do 10−12 Tr. Istnieje wiele rozwiązań próżniomierzy tego typu. Może mieć on postać triody cylindrycznej, w którym siatka ma potencjał ok. +150 do +250 V, zaś anoda (zwana tu kolektorem) ok. −20 do −50 V.
Elektrony, emitowane z katody triody są rozpędzane w polu przyspieszającym siatki i zderzają się z molekułami gazu w nieidealnej próżni. Powstające przy tym jony dążą do kolektora. Miarą próżni jest natężenie prądu jonowego (prądu kolektora), przy czym im lepsza próżnia, tym mniej jonów i tym mniejszy prąd jonowy.