Josef Willem Mengelberg (ur. 28 marca 1871 w Utrechcie, zm. 22 marca 1951 w Zuort w kantonie Gryzonia) – holenderski dyrygent.

Życiorys Ukończył konserwatorium w Utrechcie, następnie kształcił się w konserwatorium w Kolonii u Franza Wüllnera (dyrygentura), Isidora Seissa (fortepian) i Adolfa Jensena (kompozycja). W latach 1891–1894 był dyrygentem orkiestry w Lucernie. W 1895 roku objął kierownictwo Koninklijk Concertgebouworkest w Amsterdamie, którą kierował przez następne pół wieku, do 1945 roku, tworząc z niej w tym czasie jedną z wiodących orkiestr europejskich. W latach 1907–1920 dyrygował Museumskonzerte we Frankfurcie nad Menem. Od 1922 do 1930 roku był dyrektorem muzycznym Filharmonii Nowojorskiej, w ostatnim sezonie wspólnie z Arturo Toscaninim. W 1928 roku otrzymał doktorat honoris causa Uniwersytetu Columbia. Od 1933 roku wykładał na Uniwersytecie Utrechckim. W czasie II wojny światowej reprezentował postawę pronazistowską, co skutkowało otrzymaniem w 1945 roku zakazu występów publicznych w ojczyźnie, w związku z czym ostatnie lata życia spędził na emigracji w Szwajcarii.