Wyróżnia się: jakanie mocne (сильное яканье) polegające na występowaniu głoski [a] niezależnie od kontekstu (, występuje również w białoruskim języku literackim): [н’а] слá ([n’a]sła) ‘niosła‘, [н’а]сý ([n’a]su) ‘niosę‘, [н’а]си́ ([n’a]si) ‘nieś‘; jakanie dysymilacyjne vs asymilacyjne, asymilacyjno-dysymilacyjne (диссимилятивное, ассимилятивное, ассимилятивно-диссимилятивное яканье) różnicujące samogłoskę przedakcentową na zasadzie przeciwieństwa vs zgodności tej samogłoski z akcentowaną ze względu na stopień rozwarcia (, , ), na przykład jakanie dysymilacyjne typu żyzdryńskiego: [н’и]слá ([n’i]sła) – przed /a/, [н’а]сý ([n’a]su), [н’а]си́ ([n’a]si); jakanie asymilacyjno-dysymilacyjne typu nowosiołkowskiego: [н’а]слá ([n’a]sła), [н’а]сý ([n’a]su), [н’а]си́ ([n’a]si), [н’ис’oм] ([n’is’om]) ‘niesiemy‘ – przed [’o] z /e/; jakanie umiarkowane (умеренное яканье) – wartość samogłoski przedakcentowej jest uwikłana w twardość/miękkość następującej po niej spółgłoski (): [н’аслá] ([n’asła), [н’асý] ([n’asu]), [н’ис’и́] ([n’is’i]) – przed spółgłoską s’.
Zobacz też akanie
Uwagi
Przypisy
Kategoria:Język białoruski