Była ona realizacją tzw. Hebungspolitik (termin oznaczający „podniesienie cywilizacyjne” prowincji wschodnich) i od początku porównywano jej powstanie do założenia niemieckiej biblioteki uniwersyteckiej w Strasburgu po przejęciu Alzacji jako nowej „prowincji zachodniej” Niemiec w 1871 r. mały|Dr Rudolf Focke (1852-1918), dyrektor Kaiser-Wilhelm-Bibliothek Ze względu na znaczenie polityczne inwestycji, nową bibliotekę planowano w Berlinie i fundowano z rozmachem, z pomocą funduszy państwowych. Zorganizowano także akcję zbiórki darów książkowych, w której uczestniczyło wiele niemieckich instytucji – biblioteki ofiarowały dublety, wydawnictwa i księgarnie przesyłały publikacje; ofiarodawcami były też osoby prywatne. Do zbiorów włączono także zasób Biblioteki Krajowej (Landes-Bibliothek) założonej w Poznaniu w 1894 r. W przemówieniu na inaugurację biblioteki jej pierwszy dyrektor, dr Rudolf Focke argumentował, że Poznaniowi potrzebna jest biblioteka o wszechstronnym charakterze, łącząca w sobie cechy naukowej i publicznej.