Ruchliwość nośników – w fizyce oraz chemii, wielkość wyrażająca związek między prędkością dryfu elektronów, jonów lub innych nośników ładunku, i zewnętrznym polem elektrycznym. Ruchliwością nazywa się czasem również sam proces ruchu skierowanego (dryfowania) nośników ładunku pod wpływem pola elektrycznego.
W przypadku ciał stałych ruchliwość elektronów oraz dziur (ruchliwość nośników ładunku) zależy od temperatury.
Definicja i jednostka Ruchliwość definiowana jest jako prędkość dryfu nadawana przez jednostkowe pole elektryczne:
gdzie: – ruchliwość.
Najczęściej wyraża się ją w m²/Vs.
Relacja Einsteina Wzór Einsteina wyraża związek między ruchliwością a współczynnikiem dyfuzji:
gdzie: – współczynnik dyfuzji, – temperatura nośników ładunku, – stała Boltzmanna, – ładunek elektryczny.
Ruchliwość elektronów w gazie W zmiennym polu elektrycznym skierowana prędkość elektronów nie musi zgadzać się w fazie z natężeniem pola. Tym samym przewodność elektryczna jest wielkością zespoloną.