Natomiast doktryna i pojęcia gnostyckie mają, mieć swoje źródło w treściach przekazanych przez: Homera, Talesa, Anaksymandra, Anaksagorasa, Demokryta, Epikura, Platona, Empedoklesa, Hezjoda i Arystotelesa. Księga Trzecia zostaje napisana w myśl kontynuacji udowadniania fałszywości gnostyckich tez na podstawie Pisma i Tradycji Apostolskiej. Jej centralnym punktem jest obrona nauki Kościoła odnośnie do jego własnego charakteru, odnośnie do źródeł poznania Boga, odnośnie do osoby Chrystusa i monoteizmu. Księga Czwarta dotyczy podobnych kwestii, które są argumentowane przez Ireneusza m.in. na podstawie interpretacji słów Jezusa. Objaśnia ponadto relację Starego Testamentu do Nowego i dotyka tematu teodycei. Odrzuca koncepcję człowieka dobrego lub złego z natury i broni jego wolnej woli. Księga Piąta ma w dużej mierze charakter eschatologiczny. Na podstawie przekonań o inkarnacji i zmartwychwstaniu Chrystusa, transsubstancjacji oraz Pism, podaje argumenty za przyszłym zmartwychwstaniem ciała w czasie Paruzji.

Istotne kwestie Ireneusz mówi o tym, że źródłem poznania prawdy jest Pismo oraz Tradycja (stgr. παράδοσις. łac. traditio), a więc zachowany ustny przekaz apostołów.