Badacze „Nauki judaizmu” w Niemczech, głównie Heinrich Graetz, sekularyzowali rabiniczny pogląd na przeszłość, ale utrzymywali na ten temat religijny pogląd. W pracy Dubnowa, stanowiącej podstawę dla wszystkich świeckich historyków, naród żydowski był „organizmem psychologicznym”, w którym każdy był „komórką”, która była przepojona pierwotnym instynktem tworzenia zbiorowych instytucji. Dubnow i jego zwolennicy opowiadali się za autonomią osobistą dla Żydów w Rosji. Jeszcze innym myślicielem, którego filozofia bardziej wyraźnie zajmowała się tylko wschodnioeuropejskimi Żydami, był Chaim Żytłowski, twórca radykalnego jidyszyzmu. Wraz z upadkiem wiary Żytłowski opowiadał się za monolingustycznym narodem i kulturą jidysz jako przyszłością miejscowych Żydów, ze starymi tradycjami służącymi jako folklor do wybiórczego przyjęcia. Ani on, ani jego zwolennicy nigdy nie rozmawiali o innych żydowskich grupach etnicznych.
Ahad Ha’am, Berdyczewski, Dubnow i Żytłowski byli tylko nielicznymi z najwybitniejszych żydowskich ideologów sekularystycznych swoich czasów.