Wojewódzki Zarząd Stowarzyszenia Cyganów Osiadłych w Wałbrzychu – pierwsze po II wojnie światowej polskie stowarzyszenie społeczności romskiejŁukasz Kwadrans, Romopedia. Encyklopedia wiedzy o Romach, Fundacja Integracji Społecznej Prom, Wrocław, 2015, s. 170-173 Andrzej Krasnowolski, Cyganie/Romowie w Polsce i w Europie: wybrane problemy historii i współczesności, Kancelaria Senatu RP. Biuro Analiz i Dokumentacji, Warszawa, 2011, s. 12.
W początku lat 50. XX wieku zaczęły na Dolnym Śląsku powstawać pierwsze polskie stowarzyszenia romskie (miały one być narzędziem w rękach Polskiej Zjednoczonej Partii Robotniczej oraz władz terenowych, realizujących zapisy uchwały nr 452 Prezydium Rządu z 24 maja 1952 w sprawie pomocy ludności cygańskiej przy przechodzeniu na osiadły tryb życia). Organizację, która początkowo nosiła nazwę Komitet Cygański, powołano do życia w Wałbrzychu 25 maja 1952. W 1953 nazwę zmieniono na Wojewódzki Zarząd Stowarzyszenia Cyganów Osiadłych w Wałbrzychu. W czerwcu 1952 przy organizacji powstała Spółdzielnia Pracy Kotlarsko-Ślusarska „Kotlarz”.