mały|Założycielka Uniwersytetu Latającego – Jadwiga Szczawińska-Dawidowa – fot. z 1878 Jana Mieczkowskiego mały|Budynek Muzeum Przemysłu i Rolnictwa w Warszawie – w którym słuchaczki Uniwersytetu Latającego, m.in. Maria Curie-Skłodowska uczęszczały na zajęcia laboratoryjne – fot. z 1908 Uniwersytet Latający – tajna polska uczelnia działająca w latach 1882–1905 w Warszawie, czasem żartobliwie zwana „babskim uniwersytetem”, ponieważ zdecydowaną większość uczęszczających stanowiły dziewczęta.
Jak napisał Bohdan Cywiński w „Rodowodach niepokornych”:
Uniwersytet Latający działał nielegalnie w Warszawie przez 20 lat, dopiero w 1906 r. został zarejestrowany jako „Wyższe Kursy Naukowe dla Kobiet”. Organizowane od 1882 w domach prywatnych w Warszawie konspiracyjne kursy samokształceniowe dla kobiet, dla których edukacja na poziomie uniwersyteckim była zamknięta, w roku 1885 przekształciły się w nieformalną, tajną szkołę wyższą tzw. Uniwersytet Latający. W roku szkolnym 1882/83 kilka grup niedawnych pensjonarek słuchało wykładów Józefa Siemaszki, Stanisława Norblina, Piotra Chmielowskiego i Władysława Smoleńskiego. W 1885 jedna ze słuchaczek kursów – Jadwiga Szczawińska-Dawidowa – ujęła różne grupy w jednolitą strukturę, nadając jej ujednolicony program nauczania.