Bykowina (niem. Bykowine, po 1900 Friedrichsdorf) – do 1951 samodzielna gmina Bykowina, obecnie dzielnica Rudy Śląskiej, którą według danych z 2006 roku zamieszkiwało 18 267 osób.
Nazwa Spis geograficzno-topograficzny miejscowości leżących w Królestwie Prus z 1835 roku, którego autorem jest J.E. Muller notuje obecnie używaną, polską nazwę miejscowości Bykowina oraz niemiecką Bikowine.
Historia thumb|250px|Kościół pw. NSPJ thumb|250px|Budynki szkoły z 1905 i 1912 thumb|250px|Kościół pw. św. Barbary thumb|250px|Budynki mieszkalne przy ul. Pordzika thumb|250px|Panorama Nowej Bykowiny od południa
Początki osady (do końca XVIII w.) Początków Bykowiny należy doszukiwać się w epoce nowożytnej, choć w sąsiedztwie późniejszej osady już w XIII w. istniał gród obronny tzw. grodzisko kochłowickie. Jednak faktyczne początki osadnictwa w Bykowinie mają związek z działalnością w niej kamieniołomu, funkcjonującego co najmniej od XVII w. do pierwszej ćwierci XX w. W 1629 r. Bykowina została wymieniona, jako dobro rycerskie, należące do rodu von Donnersmarck. 19 lipca 1661 r. w księgach metrykalnych parafii kochłowickiej odnotowano chrzest pierwszego dziecka z Bykowiny – Anny, córki Filipa Skrzypca i jego żony Elżbiety. Od samego początku Bykowina była ściśle związana z Kochłowicami. Wieś założono na wzgórzu należącym do Kochłowic.