mały|Rysunek ilustrujący publikację „Do matek Polek”, ok. 1925 rok Matka Polka, także matka-Polka lub Matka-Polka – polski symbol kobiety patriotycznej, która całe swoje życie poświęciła rodzinie i wychowaniu dzieci jako matka. Pełni rolę mitu społecznego.
Historia Archetyp jest zakorzeniony w historii Polski. Powstał, gdy kraj ten utracił niepodległość; po napisaniu przez Adama Mickiewicza utworu pt. Do Matki Polki (1830); inną postacią w twórczości tego poety, którą można zaklasyfikować jako Matkę Polkę, jest pani Rollison z Dziadów. W okresie, gdy państwo polskie było w trakcie konfliktu zbrojnego, okupacji wojennej czy pod zaborami, to najczęściej kobiety musiały opiekować się walczącymi mężczyznami, a także prowadzić gospodarstwo lub interesy. W czasie komunizmu i Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej (1952–1989), kiedy mężowie działali politycznie, kobiety nie tylko musiały łączyć pracę zawodową z licznymi obowiązkami rodzinnymi, ale także nierzadko same angażowały się w działalność opozycyjną.