Kolegium jezuitów w Nowogródku – jezuicka placówka czynna jako stacja misyjna (1626–1631), rezydencja (1631–1714) i kolegium (1714–1773) w Nowogródku, mieście województwa nowogródzkiego (pow. nowogrodzkiego) w diecezji wileńskiej (dek. nowogrodzki). Pod względem administracji Towarzystwa Jezusowego Nowogródek należał do utworzonej w 1608 roku prowincji litewskiej.
Dzieje placówki Stacja misyjna i rezydencja (1626–1714)
Pierwsi jezuici przybywali do Nowogródka jeszcze w XVI wieku. Na zaproszenie proboszcza Marcina Gradowskiego jezuici prowadzili dysputy, co było precedensem do osiedlenia się na stałe zakonników w Nowogródku. W roku 1626 Jan Moszyński ufundował dom oraz kościół, co pozwoliło na podniesienie stacji misyjnej do rangi rezydencji w roku 1631. W 1649 roku została otwarta szkoła gramatyczna. Rozwój placówki zahamował najazd kozacki z roku 1655, podczas którego zginął superior Grzegorz RafałowiczA. Mariani, Wstęp, [w:] Inwentarze kolegium jezuitów w Nowogródku oraz jego majątków ziemskich z przełomu roku 1773 i 1774, opracowanie i wstęp A.Mariani, Poznań 2020, s. XXIII-XXIV.. Drewniany dom, kościół oraz szkoła zostały spalone. W 1662 roku unicki metropolita kijowski Gabriel Kolenda przekazał na rzecz jezuitów opuszczoną drewnianą cerkiew we wsi Ruta, która została przeniesiona do NowogródkaJ.