thumb|left|125px|Statua Ferdynanda III w Madrycie (G.D. Olivieri, 1753). Po śmierci ojca Alfonsa IX w 1230 Ferdynand, dzięki zabiegom swojej matki oraz poparciu hierarchii kościelnej i możnych, został koronowany na króla Leónu, co zapoczątkowało trwałą unię tych dwóch królestw, a władcy nowego państwa tytułowali się od tego czasu królami Kastylii i Leónu.
Po śmierci pierwszej żony Ferdynand ożenił się po raz drugi w 1235 z Joanną Dammartin, hrabiną Ponthieu, z którą miał pięcioro dzieci: Ferdynanda, hrabiego Aumale (1239–1269), Eleonorę, żonę Edwarda I – króla Anglii, Ludwika (1243–1269), Jimeno (1244 – zm. w dzieciństwie) i pochowanego w Toledo, Jana (1245 – zm. w dzieciństwie) i pochowanego w Kordobie.
Cały okres jego panowania to nieustanna walka z Maurami. Był to szczytowy okres rekonkwisty. W 1233 zdobył Úbedę, w 1236 – Kordobę, w 1243 przyłączył do swojego królestwa Murcję, w 1245 – Jaén, a w 1248 – Sewillę. W tym też roku zmusił muzułmańskiego króla Grenady do hołdu wasalnego. Jego sukcesy na polu militarnym przyczyniły się do nadania mu przez potomnych przydomka „Zdobywca Andaluzji”.