Długość ciała 10,6–11,1 cm, masa ciała 12–13,7 g.
Zasięg występowania Ziarnojadek popielaty występuje na terenach położonych do wysokości 1500 m n.p.m. (sporadycznie do 2000 m n.p.m.). Występuje plamowo w całej północnej i środkowej Ameryce Południowej oraz w Ameryce Centralnej. Jest gatunkiem koczowniczym. Zasięg jego występowania według szacunków organizacji BirdLife International obejmuje około 9,6 mln km². Poszczególne podgatunki występują: S. s. incerta – pacyficzne zbocza Andów od zachodniej Kolumbii na południe po północny Ekwador S. s. longipennis – zachodnia, północna i wschodnia Wenezuela (od wschodnich stoków Andów na wschód po stany Delta Amacuro i Bolívar), Kolumbia (wschodnie zbocza Andów na południe po departament Meta), region Gujana, Brazylia (stany Roraima, Amapá, północna część stanu Pará i południowa stanu Amazonas), północne i wschodnie Peru (regiony Loreto, Huánuco na południe po Madre de Dios) oraz północno-wschodnia Boliwia S. s. schistacea – Kostaryka, Panama, północna Kolumbia S. s. subconcolor – Belize i Gwatemala do Nikaragui.