Ważniejsze materiały macierzyste gleb w Polsce to: Skały magmowe Skały magmowe głębinowe (granitoidy) Skały magmowe wulkaniczne (bazalty, porfiry, andezyty) Skały metamorficzne (gnejsy, łupki łyszczykowe, zieleńce, amfibolity) Skały osadowe Skały osadowe zwięzłe (piaskowce, łupki ilaste) Skały węglanowe (wapienie i dolomity, margle) Skały siarczanowe (gipsy) Skały osadowe luźne (żwiry, piaski, lessy i utwory lessowate, gliny i iły) Osady dennolodowcowe (morena denna) — gliny zwałowe Osady czołowolodowcowe — materiały żwirowo-piaszczyste lub piaszczyste, rzadziej gliniaste. Osady zastoiskowe — iły wstęgowe (warwowe) Osady wodnolodowcowe (fluwioglacjalne, sandrowe) — piaski z domieszką żwirów Osady akumulacji eolicznej — piaski wydmowe, lessy, utwory pyłowe Pogórza Karpackiego Osady akumulacji wodnej — osady rzeczne (materiały fliwic), jeziomo-bagienne i bagienne