Mediatory stanu zapalnego – związki chemiczne uwalniane przez komórki tkanki łącznej jako reakcja na zapalenie.
Opis Komórki, które nie tylko przeciwdziałają czynnikom wywołującym zapalenie (np. poprzez fagocytozę) uwalniają wiele związków zwanych mediatorami zapalenia. Mediatory wywołują 4 klasyczne objawy odpowiedzi nieswoistej (zapalenia): zaczerwienienie (color), obrzmienie (tumor), podwyższenie temperatury (calor), ból (dolor). Za objawy te odpowiadają przede wszystkim eikosanoidy, tj. prostaglandyny, leukotrieny i lipoksyny. W stanie zapalnym komórki syntetyzują białka - enzymy: cyklooksygenazę COX2 oraz lipoksygenazy katalizujące powstawanie prostaglandyn, leukotrienów i lipoksyn. Eikosanoidy działają synergicznie z innymi mediatorami zapalenia - bradykininą i histaminą, prowadząc do rozszerzenia naczyń krwionośnych i zwiększenia ich przepuszczalności. Powoduje to zaczerwienienie i obrzęk miejsca, w którym toczy się zapalenie (dwa klasyczne objawy stanu zapalnego). Prostaglandyny PGI² i PGE² wytwarzane w mózgu pod wpływem cytokiny zapalnej - IL 1β wiążą się z receptorami na powierzchni neuronów wywołując uczucie bólu (jeden z klasycznych objawów zapalenia).