Dzieło Jakuba z Bełżyc to pierwsza znana książka Żyda polskiego napisana w języku polskim. Wpisywała się ona w dokonania polsko-litewskiej szkoły talmudystów, rozwijającej się od XVI wieku. Rozbudzone wówczas życie religijne, aktywność różnowierców sprawiła, że Żydzi polscy wyszli ze swoich gett, studiując polskie i łacińskie dzieła katolików, arian i kalwinów, stawali z nimi do dysput i polemik. Wymiana myśli między Czechowiczem a Jakubem z Bełżyc miała miejsce na synodach ariańskich – w 1569 r. w Bełżycach i w 1572 r. w Lublinie. Na „Odpis Jakuba z Bełżyc...” odpowiedział Czechowicz z dziełem pt. „Vindiciae duorum dialogorum contra Jacobum Judaeum de Belzyce etc”. Przytaczając punkt po punkcie zarzuty Jakuba z Bełżyc Czechowicz odpierał je obszernie w swojej polemice.
W 1567 r. gmina żydowska w Lublinie dostała zezwolenie na budowę akademii talmudystycznej wraz z synagogą. Jej pierwszym rektorem został Salomon Luria. Słuchacze tej akademii wywodzili się z różnych stron Korony i Litwy, a także z innych krajów. Mieli oni okazję słuchać dysput także Jakuba z Bełżyc.
O stylu Nachmana Aleksander Brückner pisał tak: „Język Jakuba twardy, niewyrobiony, ale czysty, miejscami poważny i szczególnie w pięknej mowie wstępnej – jakby natchniony, nadzwyczaj obrazowy, pełen alegorii i przykładów wedle zwyczaju wschodniego”.
Przypisy
Kategoria:Polscy Żydzi