zakaznik (ros. заказник) – rezerwat przyrody. Najbardziej zbliżony do polskiego rezerwatu przyrody (kategoria Międzynarodowej Unii Ochrony Przyrody (IUCN) – od IV do VI). Obszar ochrony siedliskowej lub gatunkowej. Może być to także obszar chronionego krajobrazu lub morza. Ograniczona działalność gospodarcza. Takich rezerwatów przyrody jest w Rosji ponad 2400. W większości podlegają władzom regionalnym. Kilkadziesiąt z nich podlega władzom federalnym. Są to „rezerwaty przyrody federalnego znaczenia” (ros. государственный природный заказник федерального значения) jak np. Rezerwat przyrody „Jużno-Kamczatskij”, który wraz z zapowiednikiem – Kronockim Rezerwatem Biosfery jest wpisany na listę światowego dziedzictwa UNESCO pod nazwą „Wulkany Kamczatki”.
pomnik przyrody (ros. памятник природы) – odpowiednik polskiego pomnika przyrody (kategoria Międzynarodowej Unii Ochrony Przyrody (IUCN) – III).
parki dendrologiczne i ogrody botaniczne (ros. дендрологические парки и ботанические сады) – instytucje ochrony środowiska do których zadań należy w szczególności zachowanie różnorodności flory, a także realizacja działań naukowych i edukacyjnych.