thumb|Jan Luksemburski, król czeski, przejmuje i nadaje jako lenno księciu płockiemu Wacławowi Płock, Wyszogród i Gostynin, 1329, Archiwum Główne Akt Dawnych thumb|Ziemie pod kontrolą Jana Luksemburskiego (Luksemburg, Czechy, Pn.Włochy, Śląsk i Mazowsze) Jan I Luksemburski, Jan Ślepy (, ; ur. 10 sierpnia 1296, zm. 26 sierpnia 1346 pod Crécy) – hrabia Luksemburga od 1309, król Czech od 1310, tytularny król Polski w latach 1310–1335.
Młodość Syn cesarza rzymskiego Henryka VII. W młodości był silnie związany z kulturą francuską (podobnie jak jego ojciec), początkowo mieszkał w Paryżu na dworze króla Filipa Pięknego. Dzięki zaaranżowanemu małżeństwu z córką Wacława II Elżbietą i wpływom swojego ojca-cesarza otrzymał jako piętnastolatek koronę Czech po wymarłych Przemyślidach; koronowano go na króla czeskiego w lutym 1311 roku. W 1313 roku zmarł we Włoszech jego ojciec-cesarz, a on sam nie potrafił przekonać elektorów do poparcia jego kandydatury na cesarza, na którego wybrano w 1314 roku Ludwika IV Wittelsbacha.