mały|Rezerwat przyrody „Bastak” mały|Barguziński Rezerwat Biosfery nad Bajkałem Zapowiednik (ros. заповедник) – forma ochrony środowiska istniejąca w Federacji Rosyjskiej i większości krajów byłego ZSRR. Jest to najwyższy stopień ochrony przyrody (kategoria Międzynarodowej Unii Ochrony Przyrody (IUCN) – Ia). W zapowiednikach zabroniona jest jakakolwiek działalność człowieka. Obowiązuje zakaz wstępu osób postronnych.
Historia mały|Środkowosyberyjski Rezerwat Biosfery Koncepcja zapowiedników powstała wśród rosyjskich biologów pod koniec XIX wieku. W carskiej Rosji istniało dużo dziewiczych obszarów, nietkniętych przez człowieka. Zapowiedniki miały chronić te naturalne ekosystemy. W tym celu musiały być wystarczająco duże, aby być samowystarczalne. Pierwszy zapowiednik, zatwierdzony przez rząd rosyjski, powstał 29 grudnia 1916 roku (11 stycznia 1917 roku według obecnego kalendarza) na wschodnim brzegu jeziora Bajkał. Jest to Zapowiednik Barguziński (ros. Баргузинский заповедник, obecna polska nazwa Barguziński Rezerwat Biosfery). mały|Rezerwat Kurylski Po rewolucji październikowej łatwiej było tworzyć rezerwaty przyrody. Po nacjonalizacji nie było już prywatnej własności ziemskiej. Powstały wtedy m.in.