Funkcjonowanie SD jako satelity politycznej PZPR nie zostało zawieszone i zakazane z dniem wprowadzenia stanu wojennego co umożliwiło wykorzystanie jej siedziby i zasobów do organizowania WiN.
Założyciele mały|Andrzej Wianecki – współzałożyciel organizacji, członek czteroosobowego kierownictwa WiN. Opole 14 stycznia 2022 Założycielami byli: Maciej Pilch, Andrzej Wianecki, Andrzej Dżuła i Tadeusz Lakwa (obecnie, po zmianie nazwiska Gustowicz). Stanowili oni kierownictwo organizacji, której przewodził Maciej Pilch. Był on równocześnie odpowiedzialny za koordynację tzw. grup terenowych w całym województwie opolskim. Działalnością redakcyjno-kolportażową kierował Andrzej Wianecki. Tadeusz Lakwa kierował działaniami grup konspiracyjnych na terenie Opola. Szefem sekcji specjalnej, zadaniem której była ochrona bezpieczeństwa organizacji został Andrzej Dżuła.
Idea WiN powstał w odpowiedzi na dyktaturę stanu wojennego i wynikające z niej radykalne ograniczenie wolności osobistych oraz obywatelskich dopiero co wywalczonych przez ruch Solidarności. Programem minimum dla WiN było przywrócenie stanu wolności sprzed wprowadzenia 13 grudnia 1981 stanu wojennego.