przystąpiły do bezwzględnej likwidacji polskości (Operacja polska NKWD). thumb|250px|Tablica upamiętniająca Franciszka Brzezickiego w Żytomierzu Dopiero upadek ZSRR i powstanie niepodległej Ukrainy umożliwiły powstanie polskich organizacji i szkół. W Żytomierzu działają m.in.: szkoła sobotnio-niedzielna funkcjonująca przy Żytomierskim Obwodowym Związku Polaków na Ukrainie, szkoła wiedzy o Polsce działająca przy Zjednoczeniu Szlachty Polskiej oraz Dom Polski w Żytomierzu. Ukazuje się też polska prasa (m.in. Słowo Polskie, Głos Polonii). Miejscowi Polacy opiekują się starym cmentarzem polskim – jedną z najważniejszych polskich nekropolii na wschodzie. Ważną i znaną postacią wśród Polaków Żytomierszczyzny był Franciszek Brzezicki (zmarły w 2017 roku więzień niemieckich nazistowskich obozów koncentracyjnych i sowieckich łagrów). W 2019 roku odsłonięto tablicę pamiątkową.
Język polski obecny jest w życiu Kościoła rzymskokatolickiego (diecezji kijowsko-żytomierska) oraz nauczany w niektórych szkołach publicznych, jednak wiele dekad rusyfikacji i sowietyzacji, zwalczania Kościoła i wszelkich przejawów polskości oraz braku polskiej oświaty sprawiły, że niewielu żytomierskich Polaków posługuje się językiem polskim.
Bibliografia Kamil Dwornik, Polacy wśród mniejszości narodowych współczesnej Ukrainy Olha Makarowa Polacy i język polski na Żytomierszczyźnie
Przypisy
Kategoria:Polacy na Ukrainie Kategoria:Obwód żytomierski