alt=Przyrządy celownicze i obserwacyjne w wojsku (trening snajperów)|mały|Przyrządy celownicze i obserwacyjne pomagają nanieść odpowiednie poprawki podczas celowania do odległych celów Derywacja (wojskowość) – odchylenie lotu pocisku od pionowej płaszczyzny strzału. Następuje pod wpływem: ruchu obrotowego pocisku, działających na pocisk sił ciężkości oraz oporu powietrza. Na krótkich dystansach nie ma większego wpływu na celność strzału, jednak na dystansie średnim i długim istnienie tego zjawiska wymaga od strzelca przyjęcia odpowiednich poprawek przy celowaniu.
Charakterystyka Wystrzelony pocisk podlega tym samym siłom fizycznym, jak inne ciała znajdujące się w ziemskiej atmosferze oraz w sferze oddziaływania magnetyzmu Ziemi. Siła Coriolisa powoduje odchylenie toru ciała poruszającego się i swobodnie opadającego na powierzchni Ziemi, w tym pocisku lecącego w kierunku biegunów lub ku równikowi. W przypadku pocisku lecącego równolegle do osi obrotu Ziemi, sił tych nie wlicza się do poprawek celowniczych. Siły Coriolisa należy brać pod uwagę przy strzałach na odległość większą niż 1000 metrów.