334., wyprowadza się ją od średnio-wysoko-niemieckiego heubetman (gdzie heubet, od łacińskiego caput, to „główny” lub „głowa”, man to człowiek/mężczyzna)Jacob Grimm, Wilhelm Grimm: Deutsches Wörterbuch. T. 10. Leipzig: Verlag von S. Hirzel, 1877, kol. 621., lub też od dolnoniemieckiego hōd-man o podobnym znaczeniu. Wyrażeń tych używano w sensie „dowódca oddziału zbrojnego”. Współcześnie, w armiach państw niemieckojęzycznych Hauptmann to określenie rangi wojskowej odpowiadającej kapitanowi.
Hetmani w Czechach Podczas wojen husyckich słowem hetman (hejtman) określano dowódcę taborytów. Pierwszym ich hetmanem został w 1420 roku Jan Žižka. Poza nim taboryci mieli jeszcze trzech innych hetmanów, lecz Žižkę uważano za zwierzchnika pozostałych.
Po reformie administracyjnej roku 2000 w Czechach, dzielącej państwo na kraje (odpowiednik polskiego województwa), określenie to odnosi się do szefa samorządowej administracji lokalnej „kraju” (krajský hejtman) i w przybliżeniu jest odpowiednikiem współczesnego polskiego wojewody.