Zołzy ( lub ) – ostra, zakaźna i zaraźliwa choroba koni. Powoduje zapalenia dróg oddechowych i ropienie żuchwowych węzłów chłonnych.
Choroba występuje na całym świecie, najczęściej dotyczy źrebiąt. Może również wystąpić u koni dorosłych, które nie chorowały w młodości.
Zołzami określa się także pakiety węzłów chłonnych podżuchwowych występujące w gruźlicy człowieka (skrofuloza).
Etiologia thumb|Kolonie Streptococcus equi na agarze krwawym. Wokół kolonii widoczna strefa beta-hemolizy. Zachorowanie powoduje paciorkowiec zołzowy – Streptococcus equi subsp. equi. Jest on chorobotwórczy tylko dla koni. Jak donoszą nowe badania stwierdzono zakażenie tą bakterią u wielbłądów w Etiopii. Zarazek jest zakaźny także dla myszy.
Źródła zakażenia i patogeneza Najczęściej do zakażenia dochodzi paciorkowcem, który bytuje na błonach śluzowych górnych dróg oddechowych jako saprofit. Ma to miejsce po pokonaniu odporności miejscowej. Pokonaniu tej odporności sprzyjają przeziębienia, osłabienie, złe warunki środowiskowe. Paciorkowiec po wniknięciu przedostaje się do okolicznych węzłów chłonnych powodując w nich zmiany ropne. Może również przedostawać się do dalej położonych węzłów. Powoduje również czasami posocznicę lub wywołuje ogniska ropne w narządach miąższowych.