Początki ruchu spółdzielczości kredytowej na terenie zaboru austriackiego datuje się na lata 60. XIX w. Ich pierwowzorem były działające w oparciu o zasady Schulzego towarzystwa zaliczkowe. Towarzystwa udzielały pożyczek wekslowych, skryptowych oraz hipotecznych, co uwalniało rolników od konieczności szukania poręczycieli.
W zaborze pruskim popularne były spółki oszczędności i pożyczek typu Raiffeisena. Na grunt polski zasady działania kas Raiffeisena przeniósł Franciszek Stefczyk. Natomiast w zaborze rosyjskim kooperatywy kredytowe zaczęły powstawać w latach 60. XIX w. Ich rozwój był powstrzymywany przez brak unormowań prawnych i rygorystyczny nadzór władz carskich.
Spółdzielnie oszczędnościowo-pożyczkowe w okresie międzywojennym W okresie międzywojennym spółdzielczość oszczędnościowo-pożyczkowa podlegała procesom unifikacyjnym, a więc nastąpiło zlikwidowanie odmiennych rozwiązań prawnych z czasu zaborów. Służyła temu ustawa spółdzielcza z 1920 r., kilkakrotnie nowelizowana w latach następnych: Ustawa z dnia 29 października 1920 r. o spółdzielniach.. Ustawa powołała Radę Spółdzielczą, która była łącznikiem między władzami państwowymi a ruchem spółdzielczym. Na zjeździe delegatów spółdzielczych w 1934 r.