Janusz R. Kowalczyk (ur. 1953 w Krakowie) – polski recenzent teatralny i literacki, satyryk, scenarzysta, autor słuchowisk radiowych; w XX w. artysta Piwnicy pod Baranami.
Życiorys Urodził się w Krakowie. W latach 1974–1979 studiował teatrologię i filmoznawstwo na Uniwersytecie Jagiellońskim. W 1985 ukończył Studium Scenariuszowe PWSFTviT w Łodzi.
Debiut literacki Janusza R. Kowalczyka, nowelkę Wbrew woli, wydrukował tygodnik „Przekrój” za pośrednictwem redaktor Wandy Błońskiej. Od 1978 do 1987 występował w krakowskim kabarecie Piwnica pod Baranami wykonując monologi i skecze do własnych tekstów. Po zmianach systemowych w Polsce współpracował jako dziennikarz przez dziewięć miesięcy z Gazetą Wyborczą. W latach 1990–2008 był krytykiem teatralnym w redakcji Rzeczypospolitej. Od 2009 w redakcji portalu culture.pl przy Instytucie Adama Mickiewicza pisze o literaturze. Bywa zapraszany do radia, bierze udział w pracach jury festiwali filmowych. Okazjonalnie aktor oraz wykładowca akademicki (Collegium Polonicum na Uniwersytecie Warszawskim).