Autoportret z czarnym spanielem (Courbet z czarnym psem, fr. Autoportrait au chien noir) – obraz olejny francuskiego malarza Gustave’a Courbeta przechowywany w Petit Palais w Paryżu.
Historia W 1842 r. Courbet namalował wczesną wersję autoportretu z psem we wnętrzu, zdradzającą wpływy dawnego malarstwa. Później powstał większy portret przedstawiający malarza i zwierzę na tle krajobrazu. Artysta wysyłał swoje obrazy do akceptacji na Salon w roku 1844 i drugi z autoportretów dołączył za namową malarza Hessego do przesyłki. Ku zaskoczeniu Courbeta Autoportret z czarnym spanielem został zaakceptowany do wystawienia jako jedyne jego płótno. Było to równocześnie pierwsze dzieło malarza prezentowane na Salonie.
Zwierzę, które przedstawił obok siebie na obrazie, dostał w prezencie. Pies, określany jako angielski spaniel, wzbudzał powszechne zainteresowanie.
Dwa obrazy ukazujące malarza stały się początkiem znaczącej części jego twórczości. Courbet malował swe autoportrety przez całe życie, podobnie jak Rembrandt czy van Gogh, a przedstawianie siebie samego stało się jednym z centralnych tematów jego twórczości.