Zakres działania urzędu Do zakresu działania należały sprawy zastrzeżone dotychczas do właściwości Ministerstwa Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska, a ponadto sprawy: organizacji i funkcjonowania działalności terenowych organów administracji państwowej; bieżącej koordynacji i kontroli działalności terenowych organów administracji państwowej; oceny wykonania planu społeczno-gospodarczego rozwoju województw; rozstrzygania sporów między terenowymi organami administracji państwowej stopnia wojewódzkiego; geodezji kartografii; architektury miast i wsi; miejscowych planów zagospodarowani przestrzennego miast i wsi; wywłaszczenia nieruchomości; kontroli przestrzegania prawa budowlanego oraz nadzoru nad projektowaniem urbanistycznym miast i wsi; gospodarki komunalnej i mieszkaniowej; ochrony środowiska, w szczególności ochrony wód przed zanieczyszczeniem, zieleni oraz powietrza atmosferycznego.
Kompetencje urzędu Minister w trybie określonym odrębnymi przepisami: tworzył, łączył i znosił gminy, dokonywał zmian ich granic oraz ustalał ich siedziby i nazwy; dokonywał zmian granic miast; ustalał i zmieniał nazwy miejscowości i obiektów fizjograficznych.