Po studiach kontynuowała swoje zainteresowania podejmując prace naukowo-dydaktyczną w macierzystej uczelni. Od października 1965 do grudnia 1971 roku pracowała na Uniwersytecie Łódzkim, zaczynając jako asystent stażysty, a kończąc na stanowisku adiunkta w Katedrze Etnografii. W tym czasie odbyła 9-miesięczny staż (od 1 X 1968 r.) w Instytucie Filozofii i Socjologii PAN, pod opieką dr. Franciszka Jakubczaka, w trakcie którego zgłębiała zagadnienia dotyczące socjologii wsi. Następnie współdziałała z Zakładem Badań Rejonów Uprzemysłowionych PAN (ZBRU) do którego została skierowana na dłuższy, półtoraroczny staż od 10 VI 1969 do 31 III 1970 r. Na podstawie prowadzonych samodzielne badań finansowanych przez ZBRU w powiecie bełchatowskim, zmieniających swój charakter ekonomiczno-społeczny z rolniczego na przemysłowo-rolniczy, przygotowała swoją rozprawę doktorską pt. Sankcje systemu kontroli społecznej wobec życia rodziny wiejskiej na przykładzie badan dwóch wsi powiatu bełchatowskiego, którą obroniła w 1970 roku. W 1979 zdobyła stopień dra habilitowanego nauk humanistycznych w zakresie etnografii na podstawie dorobku oraz rozprawy pt. Przemiany społeczności wiejskiej Zaborów po 35 latachBukraba-Rylska, I. (2013). Profesor Maria Wieruszewska w Instytucie Rozwoju Wsi i Rolnictwa PAN. In Kasprzyk D.(red.), Nie tylko o wsi...