Tło Stacja kolejowa w Trzcianie leży na linii kolejowej nr 91 Kraków Główny – Medyka, będącej fragmentem dawnej Galicyjskiej Kolei im. Karola Ludwika, zbudowanej w latach 50. i 60. XIX wieku w celu połączenia Krakowa z Lwowem przez Tarnów i RzeszówLinie kolejowe w Galicji – cz. 1, blog „Upadek techniki Krakowa”, 25 października 2016.Kolej lwowska jako część kolei ukraińskich, portal „Nieznana Ukraina”.. Linia ta miała kluczowe znaczenie dla transportu pasażerskiego, wojskowego i towarowego w Galicji.
W momencie katastrofy trwała jeszcze I wojna światowa. Osłabienie struktur monarchii austro-węgierskiej, przeciążenie ruchu kolejowego transportami wojskowymi oraz braki kadrowe i materiałowe przekładały się na pogarszający się poziom bezpieczeństwa ruchu kolejowego w regionieKatastrofa kolejowa w Trzcianie, „Trzcionka. Kwartalnik Społeczno-Kulturalny Samorządu Gminy Świlcza”, nr 67, 2013, s. 26–28.. W ówczesnej prasie galicyjskiej opisywano liczne wypadki kolejowe, wskazując m.in. na przemęczenie personelu, niedomagania sieci telegraficznej i błędy w prowadzeniu ruchu.