Nikołaj Nikołajewicz Nikulin, (ur. 7 kwietnia 1923 we wsi Pogoriełka w guberni jarosławskiej, zm. 19 marca 2009 w Petersburgu) – radziecki i rosyjski historyk sztuki, profesor, pamiętnikarz. Członek korespondent Rosyjskiej Akademii Sztuk Pięknych, czołowy badacz i członek Rady Naukowej Państwowego Muzeum Ermitażu, specjalista w dziedzinie malarstwa renesansu północnego. Żołnierz Armii Czerwonej w czasie II wojny światowej.
Najbardziej znany jako autor książki Wospominanija o wojnie (po polsku wydanej jako Sołdat. Frontowa prawda w opowieści szeregowego żołnierza Armii Czerwonej), wyjątkowo sugestywnie opisującej brutalność walk i zbrodnie oraz zaniedbania sowieckiego dowództwa, które doprowadziły do gigantycznych strat w szeregach Armii Czerwonej.
Życiorys Urodzony 7 kwietnia 1923 roku we wsi Pogoriełka, powiat mołoski, gubernia jarosławska, w rodzinie nauczyciela. W 1927 Nikulinowie osiedlili się w Leningradzie i Nikołaj rozpoczął naukę w szkole na Mojce. W 1941 roku ukończył dziesiątą klasę.