thumb|Rękopis Pamiątki, przechowywany w Bibliotece Narodowej Francji Pamiątka (fr. Mémorial) – dzieło Blaise'a Pascala, powstałe w nocy z 23 na 24 listopada 1654 roku wskutek mistycznego przeżycia znanego jako „noc ognia”.
Tło Na nawrócenie religijne Blaise'a Pascala wpływ miało wstąpienie jego siostry Jacqueline do klasztoru Port-Royal w 1652 roku i złożenie przez nią ślubów w czerwcu rok później. Dotychczas „światowy” Pascal w znacznym stopniu zarzucił swoje zainteresowania, poczuł obrzydzenie do siebie i otoczenia, a w jego myślach począł dominować pesymizm. Latem 1654 roku Pascal złamał daną sobie obietnicę i odwiedził siostrę w Port-Royal, co spowodowało jego pragnienie poszukiwania Boga. Jak sam jednak wówczas stwierdził, „nie ma [Boga] w pobliżu”, w efekcie czego usłyszał, że Bóg nie chce go, ponieważ nadal żyje on w świecie.
Na początku października 1654 roku Pascal przeprowadził się bliżej Port-Royal. W tym czasie całkowicie oddał się modlitwie, lekturze Biblii i rozmowom z Jacqueline do tego stopnia, że często zapominał o zaspokajaniu niektórych podstawowych potrzeb fizjologicznych.