U podstaw procesu kształcenia leżą zawsze założenia teoretyczne. Jest wiele koncepcji, do najbardziej popularnych zalicza się: naturalizm, behawioryzm, kognitywizm i jego odmiana – aktywizm. Należy podkreślić, że nauczanie i uczenie się jest procesem integralnie ze sobą związanym i prowadzi do celowych zmian w osobowości wychowanka.
Według W.Zaczyńskiego – proces kształcenia to zespół nauczycielskich i uczniowskich celów dydaktycznych i przebiegających w sposób regularny czyli powtarzający się. A więc proces kształcenia jest procesem intencjonalnym, to jest świadome inicjowanym i prawidłowościowym.1 Można powiedzieć, że proces kształcenia to zespół czynności nauczycieli i uczniów, oraz zastosowanie takich środków i warunków, jakie służą wywołaniu pożądanych zmian wśród uczniów. Proces kształcenia obejmuje: nauczycieli, uczniów, cele i treści kształcenia oraz infrastrukturę dydaktyczną. Dwa główne filary procesu kształcenia to: nauczyciele i uczniowie. Współczesna dydaktyka zakłada, że czynności nauczyciela i uczniów powinny tworzyć spójną całość oraz że podstawowym zadaniem nauczyciela w procesie kształcenia jest kierowanie procesem uczenia się, czyli przyswajania przez uczniów odpowiedniego zasobu wiadomości, umiejętności i nawyków.