thumb|240px|Ostatni Żyd w Winnicy

Ostatni Żyd w Winnicy – fotografia wykonana na Ukrainie w czasie II wojny światowej, ukazująca niezidentyfikowanego Żyda klęczącego nad zbiorową mogiłą, na chwilę przed śmiercią z rąk funkcjonariusza Einsatzgruppe C – mobilnego szwadronu śmierci niemieckiej SS.

Na odwrocie jednej z kopii tej fotografii widniał napis w języku niemieckim: „Ostatni Żyd w Winnicy”. Z tego powodu przez długi czas panowało przekonanie, iż fotografia została wykonana między 1941 a 1943 rokiem i przedstawia masową egzekucję Żydów w tym mieście. Najnowsze ustalenia wskazują jednak, że wykonano ją w Berdyczowie, prawdopodobnie 28 lipca 1941 roku.

„Ostatni Żyd w Winnicy” jest uznawany za jedną z najbardziej ikonicznych i wstrząsających fotografii czasu Zagłady Żydów.

Opis Zdjęcie przedstawia żydowskiego mężczyznę klęczącego nad wypełnionym zwłokami masowym grobem. Tuż za nim stoi niemiecki żołnierz w okularach, mierzący z pistoletu w jego głowę. Wzrok ofiary zdaje się być utkwiony w dal. Jej twarz nie zdradza oznak przerażenia – raczej rezygnację lub niesmak.

Scenie przygląda się tłum niemieckich gapiów – żołnierzy oraz członków Służby Pracy Rzeszy. Ich postawa zdradza zaciekawienie, aczkolwiek pozbawione ekscytacji.