mały|Czakana Czakana, krzyż Inków – krzyż schodkowy o znaczeniu symbolicznym w kulturach Indian andyjskich. Jest to jeden z najstarszych symboli koncepcji kosmogonicznej, filozoficznej oraz naukowej kultury andyjskiej. Ma on także swoje odbicie w astronomii, będąc symbolem Krzyża Południa. Istnieje także teoria łącząca czakanę z Cuzko, centrum państwa Inków.
Etymologia Nazwa krzyża jest związana z wieloma słowami o podobnym brzmieniu z języka keczua. Czakana może być tłumaczone dosłownie jako „most ku górze”, co wywodzi się z połączenia słów chaka – „most”, oraz hanan – „wysoki”, „w górę”, „wielki”, a także „schody”. Nazwa ta ma także związek z wyrażeniem hanan pacha – „co jest na górze”, „co jest wielkie”.
Kompozycja mały|Konstrukcja czakany Czakana zbudowana jest z trzech głównych elementów – równoramiennego krzyża, nałożonego nań kwadratu oraz wyciętego koła. Geometria tego symbolu odznacza się dużą dozą symetrii.