thumb|Menady tańczące wokół ksoanonu Dionizosa (przerys z czary attyckiej) thumb|200px|Okładzina ksoanonu wykonana z blachy brązowej (VII w. p.n.e.) Ksoanon (stgr. ξόανον xóanon, lm ξόανα xóana) – najstarszy typ starogreckiego posągu kultowego wyciosany z drewna i dekorowany szatamiSłownik kultury antycznej. Grecja – Rzym (red. L. Winniczuk)..
Cechy i rola kultowa Prymitywnie wykonany z drewna (w postaci słupa lub deski) wizerunek bóstwa, przystrajany był szatami bądź skórami, rzadziej zbroją. Wyodrębnioną i osobno opracowaną głowę ozdabiano twarzową maską ludzką z terakoty, a później z kamieniaGuy Rachet: Słownik cywilizacji greckiej.Encyklopedia sztuki starożytnej.. Zaliczane do wczesnoarchaicznych przykładów rzeźby greckiej, najwcześniejsze ksoanony były zapewne z grubsza obrobionymi klocami drewnianymi mającymi przedstawiać ziemską postać bóstwa, które później ozdobnie obijano blachą;