Samoobrona Ziemi Wołkowyskiej – polska organizacja podziemia antykomunistycznego działająca na terenie Białoruskiej Socjalistycznej Republiki Radzieckiej w latach 1946–1950.
Historia Wkroczenie wojsk radzieckich na Polesie zakończyło na tym terenie działalność oddziałów zbrojnych wywodzących się z Armii Krajowej. Wielu żołnierzy podziemia zostało wcześniej aresztowanych przez niemieckiego okupanta. Wielu z nich odeszło z oddziałami AK za tzw. linię Curzona. Aresztowania dokonane przez NKWD dotknęły tych, którzy zdecydowali się na pozostanie na terenach Polesia. Jesienią 1945 r. wielu byłych żołnierzy AK zdecydowało się na wyjazd z ludnością cywilną do Polski.
Byli żołnierze Armii Krajowej i Armii Krajowej Obywatelskiej, którzy pozostali w Wołkowysku i jego okolicach, zdecydowali się w 1946 r. na stworzenie organizacji konspiracyjnej. Była ona określana jako Samoobrona Wołkowyska lub Samoobrona Ziemi Wołkowyskiej. Inicjatywa stworzenia organizacji wyszła od ks. mjr. Antoniego Bańkowskiego ps. „Eliasz”, który zgromadził wokół siebie byłych żołnierzy podziemia, m.in. Bronisława Chwieduka ps. „Cietrzew” i Antoniego Szota ps. „Burza”. Pierwsze struktury organizacji zostały stworzone na terenie gminy Krzemienica, w której ks. Bańkowski był proboszczem.