Geneza mały|358x358px|Linia Brandta Przyjmuje się, że pierwszy raz pojęcie Globalnego Południa we współczesnym sensie politycznym użył w 1969 r. Carl Oglesby. W czasopiśmie „Commonweal”, w specjalnym wydaniu poświęconemu wojnie w Wietnamie argumentował, że wieki północnej „dominacji nad globalnym południem (…) stworzyły nieznośny porządek społeczny”Oglesby, Carl (1969). Vietnamism has failed. The revolution can only be mauled, not defeated. Commonweal, 90..
Wizualnym przedstawieniem podziału jest linia Brandta zaproponowana w latach 80. XX wieku w raporcie byłego kanclerza RFN Willy’ego Brandta, dzieląca świat na mniej więcej 30° szerokości geograficznej północnej.
Po upadku porządku zimnowojennego termin Trzeci Świat, kojarzony z podziałem na trzy bloki, zaczął ustępować pojęciu Globalnego Południa. Zmiana wynikała nie tylko z końca zimnej wojny, ale też z krytyki wartościującego charakteru terminu „Trzeci Świat”, który stał się synonimem braku rozwoju w zachodniocentrycznym rozumieniu. Sam termin „Trzeci Świat” nawiązywał do wcześniejszej ideologii trzecioświatowości z lat 40. i 50. XX w..