Historia Państwowość staroruska thumb|Księstwa Rusi Kijowskiej po śmierci Jarosława Mądrego w 1054 roku Przed 860 r. na obszarze pomiędzy Bałtykiem i Wołgą istniało prawdopodobnie kilka państewek, których władcy tytułowali się kaganami. Państwa te udało się zjednoczyć ok. 862 r. Rurykowi, który panował w Nowogrodzie Wielkim. Stąd miasto to uważa się za kolebkę państwowości rosyjskiej. Niektórzy członkowie drużyny Ruryka pod przywództwem Askolda i Dira udali się w dół Dniepru, gdzie zawładnęli państwem plemiennym Polan wschodnich i ich największym grodem – Kijowem. Następca i krewny Ruryka, Oleg Mądry ok. 880-884 r. podbił Kijów, a Askold i Dir najprawdopodobniej zostali zabici. Z powodu położenia geograficznego miasta Oleg postanowił przenieść swoją stolicę z Nowogrodu właśnie do Kijowa. W ten sposób powstało państwo zwane Wielkim Księstwem KijowskimVáňa, Zdeněk: Svět dávných Slovanů (Praga: Artia, 1983; strony 139-149).. Do XII wieku Nowogród pozostawał największym ruskim miastem, zwanym „Panem Nowogrodem Wielkim”.
200px|left|thumb|Widok na kreml nowogrodzki
Rzeczpospolita Nowogrodzka