thumb|Rugaruga z ludu Nyamwezi w Niemieckiej Afryce Wschodniej (1914) Rugaruga (także Ruga-Ruga) – nieregularne oddziały wojskowe w Afryce Wschodniej tworzone przez zachodnie siły kolonialne, służące jako najemnicy lub lokalni pomocnicy.

Rugaruga byli najczęściej wynajmowani z plemiennych wojowników w czasie konfliktu, czym różnili się od zawodowych żołnierzy askarysów, którzy byli regularnie wynajmowani w innych regionach Afryki i byli szkoleni przez oficerów europejskich mocarstw kolonialnych.

Historia Termin rugaruga dla uzbrojonych strażników w karawanach i oddziałów najemników z ludu Nyamwezi sięga co najmniej 1820 roku. Rugaruga pojawili się po raz pierwszy jako pomocnicza siła Nyamwezi – wodza Mirambo, nazwanego „Napoleonem Afryki” przez Henry’ego Mortona Stanleya. Mirambo, handlarz kością słoniową i niewolnikami, zebrał milicję młodych mężczyzn bez więzi społecznych, aby bronić swoich interesów przed Arabami z wybrzeża Suahili. Jednostka ta składała się głównie z byłych niewolników lub tragarzy. Później słowo rugaruga było używane do określenia dowolnej jednostki wojsk pomocniczych w Afryce Wschodniej.