Żaliński – Tam ze stopni pomnika kilku mówców miejscowych i zamiejscowych, przeważnie z Krakowa, wygłosiło przemówienia protestacyjne zakończone wrogimi okrzykami przeciw zakusom austro-niemieckim na całość granic przyszłej Polski.
Gdy rozwiązywano pochód, oddział żandarmów austriackich po raz trzeci zaatakował tłum, usiłując aresztować przemawiające osoby. Gdy ludzie zaczęli otaczać żandarmów, ich dowódca zaczął strzelać do tłumu. Zabite zostały trzy osoby: Stefan Starkiewicz, syn burmistrza Działoszyc (lat 15), Wincenty Robak z Wymysłowa (lat 54) i Wojciech Pawęzowski z Chmielowa (lat 24), a trzy dalsze zostały ranne: Wincenty Brykalski i Stanisław Markiewicz z Działoszyc oraz Stanisław Motłoch z Chałupek Jakubowskich. Po strzelaninie żandarmi austriaccy wycofali się na posterunek i zabarykadowani tam, bronili się przed oblegającym ich tłumem. Na odsiecz im przybyło z Miechowa i Pińczowa – jak podaje J. Żaliński – kilka kompanii wojska austriackiego.