mały|Uczestnicy spotkania OSF w Budapeszcie, grudzień 2001 upright|mały|logotyp open access Budapeszteńska Inicjatywa Otwartego Dostępu (ang. Budapest Open Access Initiative, BOAI) – jedna z deklaracji formułujących podstawowe założenia ruchu wolnego dostępu do materiałów naukowych.

Podpisana została w grudniu 2001 przy okazji spotkania zorganizowanego przez Open Society Foundation w Budapeszcie; opublikowano ją 14 lutego 2002.

W ramach Inicjatywy zaproponowana została formuła otwartego (wolnego) dostępu (ang. open access) na określenie zasadniczego konceptu dostępu do materiałów naukowych bez barier cenowych i licencyjnych. Wówczas termin otwarty dostęp został też po raz pierwszy zdefiniowany. BOAI jest jedną z trzech głównych deklaracji podsumowujących założenia ruchu wolnego dostępu; wraz z Deklaracją z Bethesdy i Deklaracją Berlińską stanowi całość określaną niekiedy jako założenia Budapeszt-Bethesda-Berlin (BBB). Zanim deklaracja BOAI została ogłoszona, wydano kilka oddolnych dokumentów w sposób zbliżony zarysowujących stosunek wobec otwartości nauki;