Równocześnie zakazuję Panu pod groźbą 60 marek kary, w razie niemożności zapłacenia 1 tygodnia aresztu, za każdy wypadek wykroczenia przeciwko temu, zaopatrywać wóz w dalsze urządzenia mieszkalne. Hornitz, wójt (cyt za: "Gazeta Grudziądzka" z 1909 r.)https://www.geocaching.com/geocache/GC8V0J7_bladzim-pawel-gackowski [dostęp 2023-03-04]..
Oprócz walki o budowę domu z pruskimi urzędnikami, był również znany z czynnego patriotyzmu, który na co dzień przejawiał się m.in. prenumerowaniem polskich gazet i czytaniem polskich książek. W 1906 r. był jednym z inicjatorów strajku szkolnego w miejscowej szkole, podjętego w proteście przeciwko wprowadzeniu nauczania religii w języku niemieckim.
Ostatnie sześć lat życia spędził u swojej córki (Bronisławy Jutrowskiej) w Bydgoszczy, gdzie zmarł 10 czerwca 1928 r. Został pochowany na Cmentarzu Nowofarnym w Bydgoszczy. W 1977 r. miasto ufundowało mu pomnik nagrobny z napisem: Paweł Gackowski (1848-1928) chłop patriota podczas zaboru pruskiego walczył o prawo do ziemi i języka ojczystego.
Upamiętnienie