W polskiej pedagogice w XX wieku zawężono przedmiot badań metody monograficznej. Ograniczano się „tylko do badań instytucji społecznych rozumianych jako organizacje społeczne”, a podstawą tych badań były wizytacje placówek. To ograniczenie opierało się na przekonaniu, że wyjaśnić zachowania ludzi jesteśmy w stanie przez analizę posiadających osobowość prawną instytucji, które składają się na społeczeństwo. W rezultacie przyjęto, że „przedmiotem (badania metodą monograficzną) są instytucje wychowawcze w rozumieniu placówki lub instytucjonalne formy działalności wychowawczej, lub jednorodne zjawiska społeczne, prowadząca do gruntownego rozpoznania struktury instytucji, zasad i efektywności działań wychowawczych oraz opracowania koncepcji ulepszeń prognoz rozwojowych".
Krytyka W artykule „Uwolnienie monografii pedagogicznej” Piotr Kowzan zaproponował rozszerzenie przedmiotu badań monografii pedagogicznej z instytucji na urządzenia (ang. dispositif).