Nataniel, imię świeckie Neszo Stojanow Bojkikew, rzadziej spotykany wariant imienia – Nedialko, spotykany wariant patronimiku – Stankow (ur. 26 października 1818 lub 1820 w Kuczewiszte, zm. 18 września 1906 w Płowdiwie) – biskup Bułgarskiego Kościoła Prawosławnego pochodzący z Macedonii, działacz bułgarskiego odrodzenia narodowego, działacz polityczny i społeczny, pisarz religijny i tłumacz.
Życiorys Lata nauki Znaczna część informacji o Natanielu pochodzi z jego „Autobiografii”, wydanej w 1909 r..
Pochodził z rodziny chłopskiej z Kuczewiszte w regionie Skopje. Ukończył szkołę przycerkiewną przy monasterze Świętych Archaniołów Gabriela i Michała w Kuczewisztu, a w 1835 r. wyjechał na naukę do Samokowa do nauczyciela Nikoli Tondżorowa. Tam nauczył się języków greckiego i cerkiewnosłowiańskiego. Później kontynuował naukę u Georgiego Samurkaszewa, nauczyciela z Prilepu. Następnie podjął decyzję o wstąpieniu do monasteru. Jego rodzina była temu przeciwna i w 1837 r. Neszo Bojkikew zaręczył się z chłopką z rodzinnej wsi, jednak jeszcze w tym samym roku bez wiedzy rodziny wyjechał na Athos i 27 czerwca 1839 r. został postrzyżony na mnicha, przyjmując imię Nataniel, w bułgarskim klasztorze Zografu. Dzięki pomocy przełożonego klasztoru, archimandryty Anatola, uzyskał możliwość wyjazdu na naukę teologii w Rosji. W 1839 r.