Za najoryginalniejszą kreację muzyczną uważa krakowiaka, którego główną cechą jest improwizowanie w tańcu dwóch wersów, przy czym pierwszy nie jest treściowo powiązany z drugim. Pierwszy jest zawsze poświęcony zewnętrznej naturze, drugi – wewnętrznym odczuciom. Wyższą od krakowiaka kreacją jest mazur, nie powiązany z pieśnią. Chopin podniósł go do godności symfonii i zamknął w postaci muzycznej. Z faktu, że daje się on wyrazić jednym rodzajem sztuki, wywodzi Norwid, że nie jest to już element prowincjonalny, ale wchodzący w skład harmonii ogólnonarodowej. Inaczej jest z dumką, która dotąd wyraża się tylko w pieśni. Po tym jak Zaleski podniósł ją do najwyższej możliwej potęgi, można ją pojmować albo historycznie jako utwór wieszcza (aojods) albo duchowo jako orficką pieśń wtajemniczenia (teletai). Koroną tańców jest polonez, taniec ogólnonarodowy łączący religijny rytm, powagą dorównujący epopei z poważną mimiką chórów. Przegląd tańców zamyka kozak, twór zupełnie jeszcze elementarny, zespolenie tańca, muzyki i pieśni w osobie jednego aktora.
Uwagi
Przypisy . .
Bibliografia
Kategoria:Pisma literackie i artystyczne Cypriana Kamila Norwida