Socjaliści postrzegają stosunki własności prywatnej jako ograniczające potencjał sił wytwórczych w gospodarce.
Wcześni socjaliści (socjaliści utopijni i ricardiańscy) krytykowali kapitalizm za koncentrację władzy i bogactwa w niewielkiej grupie społeczeństwa oraz za niewykorzystywanie dostępnej technologii i zasobów w największym możliwym stopniu w interesie społecznym.
Marksizm mały|Karol Marks i Fryderyk Engels, jedni z najbardziej rozpoznawalnych krytyków systemu kapitalistycznego
„Epoka kapitalizmu” według Karola Marksa sięgała XVI-wiecznych kupców i małych warsztatów miejskich. Zauważył on, że praca najemna istniała na skromną skalę przez wieki przed powstaniem przemysłu kapitalistycznego. Dla Marksa kapitalistyczny etap rozwoju lub „społeczeństwo burżuazyjne” reprezentował najbardziej zaawansowaną dotychczas formę organizacji społecznej, jednocześnie uważał on, że klasa robotnicza dojdzie do władzy w ogólnoświatowej socjalistycznej lub komunistycznej transformacji społeczeństwa jako końca serii rządów najpierw arystokratycznych, potem kapitalistycznych, a w końcu klasy robotniczej.