wynikało z tego, że elity polskiego ruchu narodowego preferowały legalistyczne formy walki z germanizacją. Trzeba jednak zaznaczyć, że dzieci z zamożniejszych rodzin ziemiańskich lub inteligenckich z reguły nie uczęszczały do szkół ludowych. Tylko kilkanaście strajków zorganizowano w miastachByły to strajki w Chełmnie (dwie szkoły), Chełmży (dwie szkoły), Golubiu, Gniewie, Kartuzach, Kowalewie, Kurzętniku, Lidzbarku Welskim, Lubawie, Łasinie, Nowym Mieście Lubawskim, Pelplinie (dwie szkoły), Radzyniu Chełmińskim, Skarszewach, Starogardzie Gdańskim, Toruniu (6 szkół), Wąbrzeźnie, Więcborku., zazwyczaj niezbyt dużych, pozostałe przeprowadziła ludność wiejska. Istotną rolę w rozwoju akcji strajkowej, zwłaszcza w powiecie lubawskim, dekanacie lidzbarskim, górzneńskim, w powiecie złotowskim czy w parafii Osiek pod Starogardem Gdańskim, odegrało niższe duchowieństwo polskie, które współorganizowało wiece szkolne, często inicjowało strajki, czynnie je popierało, za co było karane grzywnami lub więzieniem. Obok księży w akcje strajkową czynnie zaangażowali się również polscy dziennikarze, przede wszystkim z "Gazety Grudziądzkiej", pelplińskiego "Pielgrzyma" i "Gazety Gdańskiej".